Ora 6 e mëngjesit në Valbonë. Mjegulla ngrihet nga lumi si perde e bardhë. Ajri ka erë pishe dhe mëngjesi nuk ka filluar ende, por kafeja turke është gati. Disa vite më parë, për të arritur këtu duhej të merrje dy minibuza, një fëri dhe shumë durim. Tani, me bazën e re të Ryanair-it në Tiranë që filloi në prill 2026, të ardhuren e mëngjesit nga Milano, Birmingham apo Dublini në det ose male të Shqipërisë është më e lehtë se kurrë.
Ryanair vendosi tre Boeing 737-800 në Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës, duke krijuar 33 rrugë në total — 10 të reja që lidhin Tiranën me Birmingham, Dublin, Milano, Maltë, Napoli, Pescara, Poznan, Trieste, Torino dhe Verona. Kjo do të thotë 450 fluturime në javë dhe 4 milionë pasagjerë në vit. Për t’ju dhënë një kontekst: vetëm në janar 2025, Shqipëria mirëpriti 1.16 milionë vizitorë, një rritje prej 12.4% krahasuar me vitin e kaluar.
Nga 5.1 milionë vizitorë në 2018 në 10.1 milionë në 2023, Shqipëria po përjeton një revolucion turizmi. Por ndryshe nga Kroacia apo Greqia, ku çmimet u rritën me turistët, Shqipëria mbetet 40-60% më e lirë se Greqia dhe 30-50% më e lirë se Kroacia. Ku Greqia ngarkon 100 euro për një dhomë hoteli të mirë, Shqipëria ofron cilësi të krahasueshme për 35-40 euro.
Pyetja nuk është më “A ia vlen të shkosh në Shqipëri?” — pyetja është “Cilat vende duhet të shohësh para se të zbulojnë të tjerët?”
Riviera Shqiptare - Europa e fundit mesdhetare e pazakontë
Turistët shkojnë në Ksamil. Shqiptarët shkojnë 4 km më tej, në plazhin që nuk ka emër në Google Maps — vetëm në kujtesën e atyre që e njohin. Por le të fillojmë me klasikët.
Riviera Shqiptare — plazhe që ende nuk janë zbuluar nga turmat
Dhërmi është një qytet i qetë i vendosur në zemër të Rivierës së bukur të Shqipërisë, ekuidistant (40 km) nga Vlora dhe Saranda. Fshati ulet në 200 m mbi nivelin e detit dhe rrëshqet gradualisht drejt bregut, ku hapet në një varg plazhesh të mahnitshme me guralecë të bardhë. Plazhi Drymades në veri është i famshëm, por kovet jugore — të aksesueshme vetëm me varkë — janë aty ku magjia fillon.
Ku të qëndrosh dhe çfarë të hash
Dhërmi ka një gamë befasuese akomodimesh — hotele dhe shtëpi për mysafirë, shumë prej tyre vetëm disa hapa nga deti. Sofo Hotel është afër plazhit të Dhërmiut dhe vjen me mëngjes kontinental.
Për ushqim, Harmonia në Plazhin e Dhërmiut shërben ushqim ndërkombëtar dhe tradicional shqiptar, ndërsa Lucianos ka pamje të bukura të detit dhe peshk në skarë, verë shtëpie dhe ëmbëlsirë trileçe.
Himara është për ata që duan të eksplorojnë plazhe dhe kove të fshehura. Gjëja për të ngrënë në Himarë është fruta deti. Vjen çdo ditë nga oqeani — pra e dini që do të jetë e mirë. Provoni Himara 28, restorant plazhi i klasit të lartë me sallatën Himara 28 me karkaleca kadaifi, ose Taverna e Lefterit për mussaka shtëpiake.
Jale Beach është e fshehur përgjatë rrugës bregdetare duke shkuar në jug drejt Himarës, me ujë të kristaltë dhe klube plazhi. Folie Marine Beach Hotel është një opsion i shkëlqyer për udhëtarët luksoze, ndërsa Social Camping është për ata që duan eksperiencën e plotë të bregdetit.
Këshillë lokale: Shkoni në plazhet e Rivierës në maj ose shtator. Uji është ende i ngrohtë, por turmat e gushtit largohen. Dhe restorante si Lucianos kanë kohë të flasin me ju për peshkun që sapo zunë.
Alpet Shqiptare - Europa që harruam
Kur Alpsit e tjera u mbushën me teleferiçe dhe qendra ski, Alpet Shqiptare mbetën e egër. Theth dhe Valbona janë dy fshatra që duken sikur koha ka ndaluar — kulla guri, kopshte patate dhe një heshtje që e dëgjoni në kocka.
Alpet Shqiptare — fshatra që koha harroi
Ecja nga Valbona në Theth është një nga ecjet më spektakolare të Ballkanit. Nga pika e fillimit në Theth, është një ngjitje e pjerrët 3-orëshe drejt e sipër në Shtegun e Valbonës, pika më e lartë e shtegut. Ecja totale zgjat rreth 7 orë dhe është e vështirë — e pjerrët dhe e gjatë.
Periudha më e mirë për të ecur në shteg është midis qershorit dhe shtatorit, kur moti është më i qëndrueshëm dhe shtegjet janë të qarta. Maji dhe tetori janë muaj alternative me më pak njerëz në shtigje, megjithëse moti është më pak i parashikueshëm.
Si të shkosh dhe ku të qëndrosh
Akomodimi në Valbonë dhe Theth përfshin hoste sociale, shtëpi mysafirësh dhe hotele moderne. Shumica kërkojnë pagesë në para kur arrin, dhe mëngjesi është i përfshirë në çmim. Shumica e shtëpive për mysafirë gjithashtu ofrojnë darkë për 10-12 euro për person.
Për të arritur në Valbonë nga Shkodra, duhen tri mënyra transporti: dy minibuza dhe një fëri. Por ky udhëtim — duke lundruar përmes Liqenit të Komanit — është pjesë e eksperiencës.
Paralajmërim i sinqertë: Rruga për Theth është spektakolare — por nëse keni frikë nga lartësitë ose makina juaj nuk ka 4x4, merrni furgonin nga Shkodra. Ju do të falënderoheni më vonë.
Liqeni i Komanit dhe Lumi Shala - fshehja e fundit e Ballkanit
Liqeni i Komanit është një nga fshehjet më të mira të Shqipërisë. Lumi Shala rrjedh përmes Alpeve Shqiptare me ujë kristal që pasqyron male të gjelbra lushe, i aksesueshëm përmes një udhëtimi 3.5-orësh me makinë nga Tirana të ndjekur nga një udhëtim një-orësh me varkë.
Udhëtimi përmes Liqenit të Komanit — peizazhe që marrin frymën
Fëria nga Komani në Fierzë zgjat 2.5 orë dhe kalon përmes kanioneve që duken si diçka nga Norvegjia. Ka një minibus nga Shkodra në Koman i operuar nga Berisha çdo mëngjes në 6:30, me një biletë (€8), duke arritur rreth 8:30 kur fëria niset në 9:00. Opsionalisht, mund të merrni një minibus nga Tirana që niset në 5:30 dhe kushton 12 euro për person.
Lumi Shala, një degë anësore e Liqenit të Komanit, është i aksesueshëm vetëm me varkë. Mund të notoni, të hidheni nga shkëmbinjtë ose thjesht të rrini në heshtje të plotë.
Këshillë lokale: Sillni para kesh. Restorantet në Shala River nuk marrin karta. Dhe merrni një çantë të thata për telefonin — fëria mund të jetë e njomë kur lundron përmes sprayt.
Pse tani? Pse Shqipëria?
Ryanair parashikon se ky lëvizje do të gjenerojë mbi 3,000 vende pune, përfshirë 100 role të reja për pilotët dhe ekuipazhin e kabinës. Aeroporti ka investuar shumë për të zgjeruar kapacitetet operacionale me një pistë të zgjeruar, vende parkimi shtesë, piste dhe taksi të renovuara dhe terminal të trefishuar në madhësi. Investimet në përpunimin e pasagjerëve përfshijnë dixhitalizim të avancuar në check-in, boarding dhe kontroll pasaportash.
Por më e rëndësishmja, Shqipëria ende nuk e ka humbur atë që Kroacia dhe Greqia humbën: autenticitetin. Restorantet ende i shërbejnë familjet shqiptare — jo vetëm turistët. Plazhet ende kanë vende të qeta në gusht. Dhe malet — epo, malet ende janë të egra.
Kur kërkoni biletë për Tiranë, nuk po kërkoni vetëm një pushim. Po kërkoni Evropën para se të bëhej një muze. Po kërkoni plazhe pa turmë, male pa teleferiçe, dhe ushqim që ka shije e vërtetë — sepse nuk është bërë për Instagram, është bërë sepse kështu e hanë gjyshja juaj.
Logistika që ju duhet
Fluturimi: Ryanair ofron 33 rrugë nga Tirana, duke përfshirë Milano, Birmingham, Dublin, Maltë dhe më shumë. Bileta fillon nga 20 euro në sezonin e ulët.
Lëvizja: Makina me qira fillon nga 20 euro në ditë. Rrugët kryesore (Tiranë-Durrës, Tiranë-Vlorë) janë të përmirësuara, por rrugët malore kërkojnë kujdes. Për Rivierën, një makinë është thelbësore. Për Alpet, minibuza janë më të lehta.
Gjuha: Anglisht flitet gjerësisht në zona turistike. Pak fjalë shqip bëjnë një ndryshim të madh: “Faleminderit” (thank you), “Sa kushton?” (how much?), “Shumë e shijshme!” (delicious!).
Valuta: Lekë shqiptare (ALL). Euro pranohen në shumë vende, por do të merrni kursin e këmbimit më të mirë me lekë.
Periudha më e mirë: Qershor–shtator për plazhe. Maj dhe tetor për ekuilibrin perfekt midis motit dhe turmave. Qershor–shtator për ecje në Alpe.
Fundi i rrugës
Kur u ktheva nga Theth, makina ende kishte erë bime mali. U ndjeva sikur Shqipëria kishte ardhur me mua në shtëpi — dhe në një mënyrë të çuditshme, kishte. Sepse Shqipëria nuk është vetëm një vend që vizitoni. Është një vend që ju ndryshon — duke ju kujtuar se ekziston ende një Europë ku natyra është më e fortë se shtyllat reklamuese, ku restorantet shërbehen nga familjet që i zotërojnë, dhe ku udhëtimet më të mira nuk planifikohen — zbulohen.
Tani, me Ryanair që ju lidh me 33 qytete evropiane, asnjë më shumë arsye për të mos shkuar. Pyetja është: A do të shkoni para se të shkojnë të tjerët?