Kur SPAK ngriti akuza penale ndaj Belinda Balluku më 31 tetor 2025, nuk ishte thjesht një dosje korrupsioni tjetër — ishte një sinjal që pushteti politik në Shqipëri po hyn në një zonë të pashembullt. Zëvendëskryeministrja dhe ish-ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë akuzohet për 11 krime me një vlerë dëmi prej 1.1 miliard euro, një shifër që tejkalon buxhetin vjetor të disa ministrive të vogla.
Reagimi në rrugë nuk vonoi. Më 10 shkurt 2026, mijëra protestues mbushën qendrën e Tiranës, duke kërkuar dorëheqjen e qeverisë. Ajo që filloi si një protestë e organizuar shpërtheu në dhunë: kokteile Molotov fluturuan drejt ndërtesave qeveritare, policia përdori gaz lotsjellës dhe topa uji, dhe 16 persona përfunduan në spital. Vetëm dy javë më parë, më 25 janar, një protestë tjetër kishte përfunduar në përleshje të ngjashme. Me 1,300 policë të mobilizuar dhe opozitën që paralajmëron protesta të reja më 20 shkurt, Shqipëria po përjeton krizën më të thellë politike që nga ardhja në pushtet e Edi Ramës në 2013.
Anatomia e një skandali korrupsioni
Belinda Balluku, që ishte ministrja më e dukshme në qeveri pas kryeministrit, akuzohet se krijoi “përfitime të padrejta” për konsorciumin turk Intekar Yapi & ASL Insaat në tenderin për tunelin e Llogarasë, një projekt 3.7 milje në jug të vendit. Por kjo nuk është e vetmja çështje. Prokurorët thonë se ajo ushtroi ndikim të ngjashëm në tenderin e 2021 për Lot 4 të Unazës së Madhe, me vlerë 2 miliardë lekë (23.85 milionë dollarë amerikane).
Mekanika e akuzave është e thjeshtë por shkatërruese: SPAK pretendon se Balluku punoi me komitetet e prokurimit dhe vlerësimit të ofertave për të drejtuar rezultatin drejt një konsorcium të parazgjedhur. Kjo do të thotë që çdo kompani shqiptare që konkuronte në këto tendera — çdo ndërmarrje ndërtimi që donte të fitonte një kontratë publike — ishte duke luajtur në një lojë të manipuluar.
Tirana, qendra e zhvillimeve politike që po tronditin Shqipërinë
Më 20 nëntor 2025, Gjykata e Posaçme kundër Korrupsionit urdhëroi pezullimin e saj nga detyrat qeveritare dhe një ndalim për të lënë vendin. Por vetëm një muaj më vonë, me kërkesë të Ramës, ajo u kthye në detyrë — një lëvizje që nxiti dyshime se qeveria po përpiqej të mbrojë një prej zyrtarëve të saj më të lartë.
SPAK - shkopi i ri i drejtësisë apo armë politike?
Për të kuptuar pse kjo çështje ka shkaktuar një krizë kaq të madhe, duhet të kuptojmë se çfarë përfaqëson SPAK për Shqipërinë. Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar u krijua si pjesë e reformës së drejtësisë të kërkuar nga BE-ja, dhe rezultatet e saj janë befasuese: më shumë se 330 milionë euro janë sekuestruar në lidhje me hetimi për pastrimin e parave që nga 2020, duke e bërë Shqipërinë lider rajonal në rikuperimin e aseteve.
Në shkurt 2025, SPAK arrestoi kryetarin e Tiranës, Erion Veliaj, me akuza për korrupsion dhe pastrim parash. Në tetor 2024, ish-presidenti Ilir Meta u arrestua për pastrim parash dhe korrupsion pasiv. Tani Balluku. Modeli është i qartë: askush nuk është më i paprekshëm.
SPAK po ndryshon ekuilibrin e pushtetit në Shqipëri
Por kritikët kanë shqetësime. SPAK përdor paraburgimin në mënyrë kontroverse, me 62% të popullsisë së burgjeve të Shqipërisë në pritje të gjyqit — një normë shumë më e lartë se në vende të tjera evropiane. Ka edhe akuza për zbatim selektiv të ligjit, duke synuar në mënyrë agresive individë të caktuar ndërsa injoron raste të tjera me profil të lartë.
Edi Rama dhe paradoksi i pushtetit
Edi Rama fitoi mandatin e tij të katërt në maj 2025 me 83 nga 140 vendet në Kuvend — rezultati më i fortë i Partisë Socialiste deri më sot. PS qeveris 53 nga 61 bashkitë dhe dominon aksesin në burimet shtetërore. Në letër, kontrolli i tij mbi pushtetin është absolut.
Por protestat e dhunshme tregojnë një të vërtetë tjetër: dominimi elektoral nuk do të thotë stabilitet politik. Kur qindra mijëra votues dalin në rrugë pavarësisht se sa vota fitove muajin e kaluar, diçka themelore ka ndryshuar. Zemërimi nuk është vetëm për Balluku — është për Ramën vetë, udhëheqja e të cilit tani është nën presion të paprecedentë pas më shumë se një dekade në detyrë.
Opozita, megjithatë, është në një pozitë paradoksale. Aleanca për Shqipërinë e Madhe e udhëhequr nga ish-kryeministri Sali Berisha fitoi vetëm 34% të votës dhe 50 vende — një nga performancat më të dobëta në dekada. Berisha vetë është nën hetim nga Gjykata e Posaçme Anti-Korrupsion, gjë që e bën atë një figurë kontroverse për të udhëhequr një kryqatë anti-korrupsion. PD mbijetoi kryesisht me forcën e qëndrueshmërisë personale dhe trashëgimisë së Berishës, por karizmai dhe statusi historik nuk mund të zëvendësojnë një program koherent.
Çfarë do të thotë kjo për shqiptarët e zakonshëm
Për një familje në Korçë apo një pronar biznesi në Shkodër, kjo krizë politike nuk është vetëm një lojë me interes në Tiranë — ajo ka pasoja konkrete. Kur tendera publik manipulohen për të favorizuar kompani të caktuara, çdo projekt infrastrukture kushton më shumë nga taksat tuaja. Kur 1.1 miliardë euro zhduken në korrupsion, kjo është ekuivalente me të gjithë buxhetin vjetor të shëndetësisë publike dhe arsimit të kombinuar.
Më konkretisht: buxheti i propozuar i 2026 parashikon një rritje të pagës minimale prej 10,000 lekësh, duke arritur në 50,000 lekë. Për mijëra punëtorë me paga të ulëta, kjo është një lajm i mirë. Por kur shifrat e korrupsionit arrijnë në miliarda, pyetja bëhet: sa më e lartë mund të ishte ajo pagë minimale nëse paratë publike nuk do të vidhnin?
Rruga drejt BE-së në rrezik
Paradoksi më i madh i krizës aktuale është koha e saj. Në fund të vitit 2025, Shqipëria arriti të hapte të gjitha 33 kapitujt e negociatave për anëtarësim në BE — një arritje historike që e pozicionoi vendin si lider në procesin e zgjerimit. Objektivi në Tiranë është i qartë: të përfundojë negociatat deri në 2027, me anëtarësim të plotë në shikim për 2030.
Rruga e Shqipërisë drejt BE-së vihet në provë nga kriza e korrupsionit
Por Komisioni Europian ka thënë se Shqipëria ka bërë “progres të rëndësishëm” në reformën e drejtësisë dhe luftën kundër krimit të organizuar — pikërisht ato fusha që skandali Balluku i vë në dyshim. Një krizë korrupsioni që përfshin zëvendëskryeministren e vendit mund të ngadalësojë përparimin në Cluster 1 (Themelet), pa të cilin asnjë kapitull negocimi nuk mund të mbyllet.
Brukseli po shikon me vëmendje. Për vite me radhë, BE-ja ka kërkuar nga Shqipëria të provojë se mund të luftojë korrupsionin në nivele të larta. SPAK po bën pikërisht atë — por pasojat politike mund të destabilizojnë vendin në momentin më delikat të rrugës së tij drejt integrimit.
Çfarë vjen më tej
Kuvendi do të duhet të vendosë së shpejti nëse do të heqë imunitetin e Balluku, duke lejuar SPAK-un të procedojë me arrestin. Me 83 vende socialiste në një Kuvend 140-vendësh, Rama ka numrat për ta bllokuar këtë lëvizje — por kjo do të vinte me kosto politike masive, duke dukur si një mbrojte të hapur të korrupsionit.
Nëse Kuvendi e miraton kërkesën e SPAK-ut, Balluku do të bëhet zyrtarja më e lartë qeveritare që arrestohet nga strukturat anti-korrupsion — një moment historik që do të dërgonte një sinjal se askush nuk është mbi ligjin. Megjithatë, kjo gjithashtu mund të hapë derën për akuza të tjera kundër zyrtarëve të lartë socialistë, duke çuar në një valë të paprecedentë të arrestimeve.
Opozita tashmë ka paralajmëruar protesta të tjera më 20 shkurt. Nëse dhuna vazhdon, Shqipëria mund të hyjë në një cikël destabilizues që rrezikon të shkatërrojë përparimin e arritur në vitet e fundit. Nëse qeveria nuk ia del t’i menaxhojë këto protesta pa dhunë dhe të përgjigjet në mënyrë bindëse ndaj akuzave për korrupsion, rruga drejt BE-së mund të vonohet seriozisht.
Për një vend që ka investuar kaq shumë politikisht dhe ekonomikisht në integrimin evropian, ky është momenti i së vërtetës. Pyetja nuk është më nëse Shqipëria mund të hapë kapitujt e negociatave — pyetja është nëse mund t’i mbyllë ato ndërsa sistemet e saj demokratike po vihen në provë.